The Old World Order




Isn't it just antithetical at the end running contrary to the well laid plans, that a tournament that has opened up the floodgates on the run flow, straitjacketing the bowler in the worst ways possible, be eventually decided on superior bowling performances? It made sense too. All teams being equal (in their abilities to clear the in-field, which even the Associate nations were able to do with considerable ease against the Member nations), the one that finally lifted the cup pulled away from the others by its explosive and exhaustive fire power in the bowling department. It is quite ironic that even after all the changes that lopsidedly tilted the scales in favor the batsmen, matches are won and cups are lifted riding the back of the age old maxim - bowlers win matches. Did the cricket council shoot itself in the foot here by wanting the make the games more exciting (read, boundaries and sixers) that it essentially created an all or no deal for its batsmen who can now only hit out or get out with no third, fail safe option? Save for the 2011 edition that was decided on which team kept on firing its batting cannons till the end, every other edition of the cup was an even contest between the bat and the ball, sometimes more in favor of the latter, which is how it is supposed to be in the first place. If there is one key takeaway from the current edition that can be rolled into the future plans for subsequent conquests, it is that the teams better stock up their bowling plans much more than bulking up the already fattened bats, for it becomes a tall task to lay claims on the top prize relying on offence alone (listening SA?)

As much as DeVilliers cried from the rooftops over and over again to everyone who was listening that they indeed had the lineup in the tournament (almost implying that they 'deserve' the cup more than the others), it was amply clear that it was the eventual champions that had it all, with batting firmed up and anchored by Smith, and bowling rallying around Starc and the fielding...well, just about everyone that made the roster on the game day. The surprising aspect is this team has no named superstars, yet the ease with which they blew away their opponents in the group stage belied their below the radar individual ratings. But for the stumble against the Kiwis during the group stage, even which they made a match of defending a paltry score, the Aussie engine chugged along with little to no hitches at all. This is particularly impressive of a team that got the boot in the quarters in the previous edition, went through a lot of personnel changes and yet found it stride back in less than a couple of years to crawl back to the top of all tables. The talent cupboard that laid bare post the retirement of the greats now seem to runneth over, which talks about the strength and the resilience of the Aussie system that keeps churning out strong players that quickly turn from impressive to menacing to downright fearsome in a short period of time. So this crown is as much a for the players who have persevered till the end, as much as it an ode to their setup that created such causation. So Hail to both the Kings and the KingMakers!

India's creditable run in the tournament was a surprise to everyone (save for the tall talking Ravi Shastri). This is a team that was down and out, done and dusted till a few days before the start of the campaign and yet found the hunger and the anger to devour every team in its path, before it finally met its match in the penultimate bout. All of a sudden, the lines, lengths and the discipline that were largely found wanting in the run up to the cup suddenly made an appearance in the armory. Added to that a consistent batting display by the top order and a fielding unit that even surpassed the best ever that took the field for India, saw it coast through the final four with no perceptible weakness. What is interesting this time around was that no one discipline had to double down on its own, the batting didn't have to get colossal every single time to cover for the lack of penetration of its bowling, nor the bowling had to quickly get into a containment mindset than go all out attacking not able to count upon its fielding brethren. Even more than in 2011, this edition saw India finally achieve the near perfect harmony among its playing units....that is, until it found itself on the collision course with the juggernaut. In the end, India was just beaten by a better team, not a team that simply played better on that day. When faced up against such an adversary, the odds are much worse counting on the other's failure on that day than relying on one's own strength to come good on the same.

And likewise with the Kiwis, India's doppelganger in the opposite pool, which relied more on the momentum to tide them over than on their own depth (not to mention, the baffling one sided nature of their grounds). Like all other teams (honorable exceptions: Aus and Ind, sometimes) Kiwis relied a tad too much on their explosive batting to come good on every single occasion...and it almost did, except when in the final, the Aussie attack was too planned, probing and predatory to the Kiwis' liking, which once again emphasized that teams with great bowling attacks tend to trump almost every time sides with phenomenal batting attacks. Speaking of batting records, the tournament saw orgies of run-fests, more so when the opponents lacked any toe-crushers or wily-curlers. Records were breached and created almost every other day, courtesy the mace-like bats and ICC's hare brained idea of not allowing the ropes to be manned by more people, rapidly ensuring that ODI batting turn into a regular T20 slug fest, just as meaningless, just as boring and just as inconsequential. When the supposedly best bowler in the trade, Steyn, gets taken to the cleaners with relative ease, even by wild card entrants, that's quite an indictment on ICC's policy of not just tying the bowler's hands behind their backs, but blindfolding them in the process for good measure.

And that's why the current Aussie victory is not just a celebration of the current moment, but an important statement for the future strategy and survival of the game, for this is a team that refuses to be bullied by the batsmen, or get bogged down the by the rules, or beaten down by the restrictions or cowered into submission by the policies. This team forces the opponents to win the traditional way - survive, build and accumulate - than through the nouveau technique of taking chances every single ball by trying to merely clear the in-field and let the ICC deposit the run in the batsmen's accounts. This win is a slap in the face of such coddling measures. And in claiming the top prize yet again and continuing to be a dominant force for well over a couple of decades, Aussies can pride themselves of not just rebuilding a champion side in record time, but in doing so they have created something that would seal their legacy in the history books - a dynasty. Like the Windies of the 70's and 80's, the Aussie team, system and setup will be looked up to in awe and admiration for achieving the kind of consistency and domination that all teams across all sports dare only dream of. And the icing is, they have done all of this in the old fashioned way - containing runs and taking wickets. Well, welcome back, it's good having you again!

శ్రీరామనవమి

మాయ


నునుపు చెక్కిళ్ళ కౌమార శోభలో
గాధేయ సారధ్యములో దైత్య పరివారమును
మరలకుండు విధముగ మట్టుపెట్టి
యాఙ్ఞికుల జన్నములు కాపాడు కధలు
వీనులారంగ నువ్వు వినలేదా?
అటువంటి విక్రముడా విహ్వలుడై హాహాకారమ్ములు చేసెడిది?

నూనూగు యవ్వన నూత్న ప్రాయమున
కౌశికుని కనుసన్నల ఆమోద ఆఙ్ఞలతో
అలవికాని బరువును ఆలవోకగ ఎత్తి
శరాసనమును విరిచి నిను వరించిన ఘట్టము
కన్నులారంగ నువ్వు కనలేదా?
అటువంటి పరాక్రముడా పరువులెత్తలేక ఆపసోపాలు పడునది?

ప్రేమాతిశయముతో వలచి వచ్చిన పడతిని
మర్యాదపూర్వకముగా తిరస్కరించిన తప్పుకు
మీదపడిన ముష్కర మూకలను తిప్పికొట్టిన తెగువను
పారు సెలయేరుకు జోదుగ రక్తపుటేర్లను పారించిన ధీరమును
విప్పారిన మోముతో చక్తితవై నువ్వు వీక్షించలేదా?
అటువంటి అసమానశూరుడా మాయలేడి బారిన పడి అశువులు బాయునది?

అన్నగారి వెంటే సర్వ సుఖములను
తృణప్రాయాముగా తలచి త్యజించినవాడిని
పతి ధర్మము కన్న సేవా ధర్మమే మిన్నని
కానలలో మీ దారిని తన కంట కాచిన సౌమిత్రిని
నీ కన్నబిడ్డవలె నువ్వు సదా సాకలేదా?
అటువంటి మరిదినా నువ్వు అన్నగారి స్థానముపై ఆశ పెంచుకుంటివని ఆరోపించినది?

కాకరాయని తెంపరితనము నువు చూడలేదా?
శూర్ఫణక క్రోధమును చవిచూడలేదా?
జనస్థానమున ఆగడములు నీకు అగుపడలెదా?
అసురుల కుతంత్రములు నీ తెలివి తర్కించలేదా?
గుండెలు పిండు భవతీ భిక్షాందేహీ పిలుపున
గీత దాటవద్దన్న మనవి నీ చెవికి సోకనేలేదా?

బంధములో భయము ఒక భాగము
వీరతనములో విపత్తు అవిభాజ్యము
ప్రమోదములో ప్రమాదము మమేకము
అనురాగముకు ఆపద, ఆప్యాయతకు అభద్రతలు నిత్య అనుచరులు
సప్తవర్ణాలదీ ప్రేమ వింత పోకడల చిరునామా

యుగాది



విమర్శ

శక్తి వంచన లేకుండా గుండె గంట కొట్టుకుని పోతోంది
ఎవరి ప్రోద్బలం లేకుండా కాలం కీలు కదలి పోతోంది
ఊపిరి పాటలు దివరాత్రుల ఆటలు నిశ్శబ్దంలో జరిగిపోతున్నాయి
అనుభవాల జడిలో ఙ్ఞాపకాల తడిలో రోజులు దొర్లిపోతున్నాయి
ఇక చెప్పుకోవడానికి మిగిలినవల్లా మైలురాళ్ళు
గతం నేటికి వేసే ప్రగతికి పునాదిరాళ్ళు

బ్రతుకుకు అర్ధం పరమార్ధం సాధన శోధనే
కార్య రాహిత్యము కామ్య శూన్యత్వము మరణముతో సమానమే
ప్రయాస పడని పనిని నెత్తికెత్తుకున్న ప్రయోజనమేమి?
నుదుట చెమట చిందని చాకిరీన కలుగు ఉపయోగమేమి?
ఇది జంతుకోటి నుండి నేర్వవలసిన ఆవశ్యకమే
ఆటలో వేటలో కుదురన్నది లేని కదలిక అందుకు నిదర్శనమే

నిరుడులా ఈ యేడూ సాఫీగా సాగిపోవలెనన్న ఆలోచన
అవయవాలు ఉడిగిన ఆచేతనమును కోరుకొను మృతచింతన
ఒడిదుడుకులు ఉథ్థాన పతనాలు పురోగతికి ప్రతీకలు
ఇవిలేని జీవితపు మూల్యము గాలివాలున పోయే గడ్డిపోచకు సమానం
మదిని కదిలించని మతిని మధించని బ్రతుకును ఎన్నడూ కోరుకోకు
నీకు ఇంధనమివ్వ లోన కణకణము రగులుతున్న మాటను మరచిపోకు

కాలాన్ని చక్రాన్ని చేసి మరలి వచ్చే రోజుని మరల పలకరించే ప్రయత్నం
ప్రతి వత్సరం నీ సంకల్పాన్నీ ప్రయత్నన్నీ ప్రశ్నించుకునే అవసరం అవకాశం

శివరాత్రి


మూలం

కాలానికి అతీతమై నిలిచి
అర్ధానికి అందనిదై మిగిలే
నిత్యమైన సత్యము ఏమిటది?
తనను అంతటా చూపి
అనంతములో అన్నింటిని కలిపే
సర్వమైన శివము ఏదది?
కూర్చుకున్న భాషలో అమరి
అందుకునే భావములో ఒదిగే
శాశ్వత సౌందర్యము దేనిది?

బంధానికి కట్టుబడని కళ్ళు
రాగానికి పట్టుబడని చూపు
స్తిమితమైన దృష్టియే సత్యము
గతిని కాలానికి కిచ్చి
మతిని ఆలోచనకి కూర్చి
వేదికైన సృష్టియే శివము
అణువు మొదలు బ్రహ్మాండము వరకు
వేరు ద్రవ్య రాసులను ఒక్కతాటిన కలుపు
అంతస్సూత్రమైన ప్రేమయే సుందరము

ఎరుక కలిగిన యోగమే ఈశ్వరము
నిశ్చల తత్వమే సచ్చిదానందము

Let the heads roll





Carpets are rolled, trumpets are blared, bugles are sounded. The carnival is in the town. And everyone is just where they want to be. Aussies are comfortably sitting atop the throne with the Kiwis and Proteans very much in the contention for the crown. The rest, happy to start off with the tag of "also ran"s hoping for some last minute miracle allowing them to sneak into proprietary club of Champions. This is a strange edition of World Cup where one bad day at office, post the inconsequential first round, would knock even the mighty off their perch and a good streak for a team is having 3 better days in a trot to claim the Cup. Obviously business reasons helped shape the format of the competition, ensuring that viewership powerhouses stay in the game for as long as their team's fortunes boil over. Though the curtain raiser is on Feb. 14th, it isn't until a total one month after when the real knockout fun starts, and as said, 3 good days is the road to victory.

Strangely, the defending champions look in no position to defend the title. And all the talk about "Won't give it back" can come true only if the team sneaks away from the continent in the middle of the night with the cup without informing its hosts. All other options do not appear promising. Whatever BCCI has planned getting the team ready for the tournament by planning a long tour to down under, so that the team has a good couple of months getting acclimatized to the conditions, seem to be in vain. Even after the long tour, playing in a variety of conditions, Indians do not look a settled bunch. They look tired, jaded and uninspired. The so called 140kmph hurlers who were supposed to terrorize opposition into abject submission appeared as little more than cannon fodder on fast and bouncy pitches, dispatched behind the boundary rope faster than their run-ups. Which goes on to prove that there is lot more to bowling than mere spraying. None of the bowlers created any impact in the Test or ODI series (and some of them were played on juicy pitches), with the batsman shouldering majority of the burden of seeing the team off to safety on a majority of occasions. Interestingly, none of the lead-up series to the prior world cups saw the Indians emerge as a confident bunch willing to take any opposition head on. But then, in 4 of those earlier editions, 2 resulted in appearances in the final and a couple, in forgettable outings. It cannot get more theoretical probability than that. Toss a coin 4 times, and count the chances - 2 heads and 2 tails. If this is indeed a conscious game plan of the Indians to not raise expectations of its fans and keep the opposition under a false sense of comfort before they unleash their latent potential when and where it actually mattered, then, Bravo!, they have everyone fooled, they are right where they want to be - written off and not be counted at all!

The larger of the two hosts are on a high, their gameplans are working out, all the cylinders seem to firing at just the right time, the couple of months of practice time testing out various options and combinations all pointing to culminating into a stability that all teams hope to achieve before the beginning of such high profile tournament. The Aussies are spoiled for choice right now. If the only reason there are trying to rush in their reasonably fit captain into the side is loyalty, that talks about the starter & bench strengths of the team capable and confident of carrying an injured member in a world cup without a second thought. The only thing that can go against the Aussies has nothing to do with their performances, it could be the pressure of living up to the high expectations in front of their home crowds. Bowling, batting and fielding, they got it all, now only if they can hold their nerve and not get too excited by looking too far into the tournament, the cup is theirs to claim and carry. The only other team that can possibly stop the victory march of the Aussies is their little brother, the Kiwis, who are on a dream run of their own, peaking at just the right time. Time immemorial, New Zealand has been the slaughterhouse of visiting teams, with barely a team or two in top form able to break the stranglehold of the Kiwis in their own back yard. Statistically, home ground advantage has always rested with the Kiwis, and now with all their departments well oiled and positioned to knock out anyone - the mighty and the minnows - it wouldn't be a surprise to find the neighbors battling it out for the top prize in the finals, and the better man (on the day) lift the cup. It is that close a call between the Aussies and the Kiwis and the only thing that can tip it in the Kiwis' favor is the home crowd pressure in the finals to be played in Australia. Other than that, deciding the eventual winner in the Super Over might be the just thing that can happen on the Finals day.

Talking about poetic justice, South Africans once again start the tournament as the team with the best chance but with the worst luck. Time after time, they find a reason to let others walk away with the glory, while they retire into the sunset unable to figure out how a team that has it all always ends up with a nought. Proteans problem is more in between the ears, than it is with the pitch or the performances. They seem to want more, they seem to try more, and at the final hurdle, they stumble because of that same desperation. Save for the time when weather robbed them of their rightful chance in 1992 and that other time in 1999 when Allan Donald ran like a duck to pave the way for a decade worth of Aussie domination, South Africans chose sympathy every time over victory with their inexplicable batting collapses in key contests, earning a well deserved "awwww...." from all. The current team doesn't appear as strong and as formidable as the previous ones, with the batting looking a little wobbly. But then again, that is the vulnerability that helps teams win world cups. Impregnability and formidability might be good going in, but when the chips are all down, and the gameplan is shot beyond recognition, it is that unpredictability/vulnerability that usually comes to the rescue. And hopefully that chink in their current armor might turn out to be their trump card, after all!

As the quote in Gita 'Where ever there is Krishna, and where ever there is Arjuna, there is victory", where ever there is unpredictability, vulnerability, volatility, instability, there is Pakistan waiting in the wings, raring to prove everyone wrong. What can one say about Pakistan that can be counted for something? They can plunge to unseen depths in the shallowest of contests, yet they can rise beyond everyone's expectations in undeclared moments. They have the talent, yet they lack the discipline, they have the power, yet they are wayward on control, they have the potential, yet a bit short on temperament, they can soar to the skies, and they can bite the dust with the same ease. With Pakistan, it is never about the potential, it is all about the possibilities. In victory and defeat, they never cease to amaze.

England and Srilanka are the only teams without an X-factor, they come as advertised. Their batsmen all have the skills and their bowlers, the necessary firepower. But the only thing that pulls them down on foreign soils is their predictability. They aren't ruthless like the Aussies, nor commanding, like the South Africans, nor maverick like Pakistan, nor imposing like the Kiwis (in their own back yard). Aussies, Kiwis and Proteas are a shoo-in for the 3 semifinal spots, with the lone spot up for grabs among the subcontinental teams and the English. Sure, the West Indians would like to have a say in the shape of the final 4. Even for a one day, they need to have a lot of good 'one days' to be able to decide that, and with their present form, making it past the last 8 would be a long shot's best case.

If there could be a theme for the 2015 edition, then it would be a battle between the predictable and the volatile. If ODI prides itself more on upsets and uprisings than ruthlessness and hegemony, the battle lines are drawn up clearly between the warring sides. It is just a matter of holding the breath and hoping for a surprise.

సంక్రాంతి





భూమాత


కర్రు చేతల పుణికించిన పులకలతో
కొండ్ర భాషల లిఖియించిన బాసలతో
చాలు ఎత్తుల చాటిన ప్రేమలతో
ఎండిపోయిన ఎదను చలువ చదును చేసి
కరుకు గుండెల సందు వలపు విత్తులు నాటి
యేటా నేలకు నెలలు నిండించు కాలధర్మమ్మిది

అడుసు అడుగులలో అభ్యంగనము ఆచరించి
నారు నాట్లలోని పచ్చందనము పూసుకుని
గట్ల విరిసిన విరులు తీరుగా తురుముకుని
మొలకల ముస్తాబు చేసుకున్న నిండు చూలాలికి
సంబరముగ జరుపు సీమంత వేడుకిది

జగతి జోగుతుండగా వేనవేలుగా పిల్ల పైరులు
మృదుల గర్భమును చీల్చుకుని వచ్చినా
పట్టరాని బాధను పంటి బిగువున భరియించి
చిగురింతల చిరునవ్వులను ప్రపంచానికి పంచి
చల్ల గాలుల జోలలో సేద తీరును
ప్రసవ ఆయాసయమున ధరణి తరుణి

పరువపు బరువుతో వయసు కొచ్చిన వరి కంకులను
కష్ట సుఖములెరిగిన ఒక కర్షకయ్య చేతిలో పెట్టి
కళ్ళకెదురుగా తన కడుపు పంటను బండికెక్కించి
అత్తవారింటికి సాగనంపు సమయములో
కంట నీరు ఇంకి గుండె బీటలు వారి....

యేటికొక సారి ఎంత కడుపు కోతకు గురియయినా
మాతృతనపు మాధుర్యమును చవిచూచిన మహిత
సాలుకొక మారు తిరిగి చూలు కాక మానదు
చేతికంది వచ్చిన సంతు కంటి ముందర కదిలిపోయినా
ప్రయోజకుల పెంపుచేసిన గర్వముతో పుడమి
తన కర్తవ్యమున తిరిగి తల్లికాక మానదు

K Balachander



పిపాసి

తన మృతికి జరుగుతున్న ఈ జాతర - ఈ శ్రద్ధాంజలులూ, ఈ సంస్మరణలూ, ఈ కన్నీళ్ళు, ఈ కౌగిలింతలూ, ఈ బావురు మనడాలూ, ఈ గుండెలు బాదుకోవడాలూ - చూసుంటే బహుశా బాలచందెర్ చితి మీద నించి లేచొచ్చి ఒక గణేష్ పాత్రో ఘాటు మాటతోనో, ఒక ఆత్రేయ విసురు పాటతోనో (అదీ విశ్వనాధన్ స్వరంలో), ఈ లోకాన్ని మళ్ళీ తనదైన బాణీలో చెంప చెళ్ళుమనిపించో, ఆవేశంగా కడిగిపారేశో ఉండేవాడు. గుండె లేని వాడు కాదు బాలచందెర్, గుండె దిటవు చేసుకున్నవాడు అతను. కన్నీళ్ళు రాని వాడు కాదు బాలచందెర్, అవి కేవలం గుండె మంటలు ఆర్పుకోవడం కోసం కళ్ళ బావుల్లోతుల్లో ఎక్కడో భద్రంగా దాచుకున్నవాడు అతను. మనసు లేని వాడు కాదు బాలచందెర్, ప్రయోజనం లేని పనులకు మనసుని అనవసరంగా అడ్డం పెట్టుకునే వాడు కాదు అయన. బాలచందెర్ అనగానే ముందుగా గుర్తొచ్చేది విషాదాంతాలే. తన చలనచిత్ర జీవితంలో అద్భుత దర్శకుడు, హృద్యమైన కధకుడుతో తో పాటు సేడిస్టూ, మేసోకిస్టూ, రాక్షసుడు, మనసు లేని వాడు, మానవత్వం అంటే నమ్మకం లేని వాడు వగైరా బిరుదులన్నీ మూటకట్టుకుని ఆ బరువుని తన జీవిత కాలం భరిస్తూ వచ్చాడు బాలచందెర్. ఎందుకండీ మీకు మనుషలంటే అంత కసి, ఎందుకు ఆడదాన్ని సుఖంగా శుభం సీనును చూడనివ్వరు, ఇది కధే (ఇది కధ కాదు అని మీరు ఎంత అన్నా), ఇది కల్పితమే, వాళ్ళు నటులే, అవి పాత్రలే అయినా, చివర దాకా కష్టాల్లో ఈడ్చి, ఉతికి ఆరేసి, అగ్ని పునీతులను చేసి ఆ చివరలో  వాళ్ళ జీవితల్ని సశేషాలుగా, కొండకచో, అవశేషులుగా, మరికొన్ని చోట్ల కీర్తిశేషుల్ని చేసేయాలన్న కుతి, దుగ్ధ మీకు ఎందుకు సార్. దానికి చిరునవ్వే సమాధనం, తదుపరి చిత్రంలో పాత్రలని తిరిగి రాచి రంపాన పెట్టడం... థియేటర్ బయటికి వస్తూ కొంగుతో కన్నీళ్ళు తుడుచుకుంటూ, నోరారా (దర్శకుడి మీద) తిట్ల దండకం అందుకుంటూ ప్రేక్షకులు మరిచిపోయే చిన్న విషయం ఒకటుందిక్కడ - ఒక పాత్ర ఏ మాత్రం కష్టపడినా కూడా (ఇది కధని తెలిసీ, ఇది సినిమా అని తెలిసి కూడా) విలవిలలాడిపోయే విధంగా ప్రేక్షకులు స్పందించే స్థాయికి ఆ పాత్రని పండించే ఆ కధకుడి చాతుర్యం, ఆ దర్శకుడి కధనం ఆ సానుభూతి కింద చితికిపోతాయి, ఆ ద్వేషం లో దగ్ధమయిపోతాయి. ఆ తిట్లన్నీ ఒక విధంగా అతనికి జరిగే నిందాస్తుతులే. ఇన్ని నిందాస్తుతులను కూడగట్టుకున్న దర్శకుడు (కధకుడి పరంగా O Henry తరువాత) చలనచిత్ర చరిత్రలో ఖచ్చితంగా ఇంకొకరు ఉండిఉండరు!

జీవితాన్ని మరపించేదే సినిమా - ఊహలోకాల్లో విహరిస్తూ, సప్తవర్ణాల్లో కలలను పంచుతూ, ప్రేమలే సమస్యలుగా వాటికి పెళ్ళిల్లే పరిష్కారాలుగా, చివరికి బలవంతపు నవ్వుల గ్రూపు ఫొటోతో సుఖాంతమయ్యేదే అసలైన సినిమా, అన్న వాదన ఒక వైపు. జీవితాన్ని ప్రతిబింబించేదే సినిమా - ఇక్కడ బ్రతుకులు ఉంటాయి, గెలుపుల పిలుపుల కన్నా, ఓటముల వెక్కరింతలే ఎక్కువ, సుఖాల పూలపానుపుల కన్నా, సమస్యల ముళ్ళ బాటలు ఎక్కువ, అర్ధవంతంగా ముగిసే కధల కన్నా, అర్ధాంతరంగా ఆగిపోయే సందర్భాలే ఎక్కువ, అన్న వాదన ఇంకోవైపు. డబ్బులు పెట్టుకుని వెళ్ళి జీవితంలో పడే కష్టాలే మళ్ళీ వెండి తెర మీద ఎందుకు గుర్తు తెచ్చుకోవాలి అన్న వినోదవాదుల ప్రశ్నకు, బాలచందర్ ఇచ్చే జవాబు చాలా చిన్నది - కళ్ళు మూసేసుకున్నంత మాత్రాన సమస్యలు వదిలిపోవు, కల కరిగిపోయిన తరువాత కళ్ళు తెరిచిచూడాల్సింది మళ్ళీ జీవితాన్నే. మూడు గంటలు పాటు ఒళ్ళు మరిచిపోయేట్టు చేసే మత్తు మందు, మాదక ద్రవ్యం కాదు సినిమా. ఈ మాధ్యమానికి ఒక బాధ్యత ఉంది, దానికి ప్రేక్షకుల సమయాన్ని, వాళ్ళ తెలివితేటలని గౌరవించాల్సిన అవసరం ఉంది. ఙ్ఞానానికి పరమార్ధం ఏమిటి? ప్రపచంలో ఉన్న విఙ్ఞానం అంతా ఔపోసన పట్టేసినందువల్ల ప్రయోజనం ఏమిటి? ఈ ప్రశ్నలకూ సినిమా పరమార్ధానికి దగ్గర సంబంధం ఉంది. వీటన్నిటికీ ఒకటే జవాబు. ఇవి అన్నీ మనిషిలో సహానుభూతి(empathy) రేకెత్తించాలి. అంతే. ఙ్ఞానం వివేకవంతుడిలో ఆలోచన కలిగించాలి, మార్చగలిగిన వాటిని మార్చే ప్రయత్నం చేయించాలి. పరిష్కారంలేని చోట సహానుభూతి (సానుభూతి కాదు) కలిగించాలి. సినిమా ఉద్దేశం కూడా ఇదే. సినిమా కష్టాలు అందరికీ ఉండవు. మొగుడు వదిలేసిన వదిన పిల్లలు, పెద్ద చదువులకు వచ్చిన తమ్ముడు, పెళ్ళికి ఎదిగిన చెల్లెలు, జబ్బుతో తల్లి, చుట్టపుచూపుగా వచ్చిపోయే తాగుబోతు అన్నయ్య, ఈ బరువులన్నీ మోసే రెక్కలు ఆ ఇంటి మొత్తం మీద ఒక్కరివే. ఇలా కట్టకట్టుకున్నట్టు అన్నీ ఒకే చోట నిజజీవితంలో ఉండచ్చు ఉండకపోవచ్చు. కాని తెర మీద ఆ పరిస్థితులు చూసినప్పుడు ప్రేక్షకుడి గొంతున పడిన ఉండ, కంట జారిన బొట్టు, ఇదే సహానుభూతి, ఇదే మానవత్వం. ఇప్పుడు అతని సినిమాలు అన్నీ ఒక్కసారి గుర్తుతెచ్చుకోండి. అతను సేడిస్టా? మాసోకిస్టా? మనసు లేని వాడా, రాతి గుండెనా, లేదా దిగువ మధ్య తరగతి జీవితాల వైపు ప్రేక్షకుల కళ్ళను మనసులను కొద్ది సేపైనా తిప్పగలగిన గొప్ప మానవతావాదా?

బాలచందర్ ట్రెండ్సెట్టర్ కాదు, ఎందుకంటే ఆయన ప్రవేశ పట్టిన ఈ వాస్తవిక ఒరవిడిని ఒడిసిపట్టుకుని ఆ బాటనే పట్టిన వారు ఇంకొకరు లేరు. అతని ధోరణిలో అతను తన చిత్రాలు తీసుకుపోయారంతే. ప్రశ్నలు, ప్రశ్నలు, ఎక్కడా వినని ప్రశ్నలు, ఎవరూ అడగని ప్రశ్నలు, అసలు అడగొచ్చో లేదో అనుకునే ప్రశ్నలు. నిప్పులు కడిగే వంశంలో పుట్టిన వాడు పొట్టకూటి కోసం మంగలి కత్తి పట్టుకోవచ్చా? సద్బ్రాహ్మణ వంశంలో పుట్టి కుటుంబపోషణ కోసం పడుపు వృత్తి చేపట్టచ్చా? మనిషి కోరుకునే తోడు, మనసుకా, శరీరానికా, మనసుకే అయితే వయసుతో దానికి పని ఏమిటి, తండ్రి వయసు వాడు కూతురి వయసు దానితో మనసు కలపచ్చా? కులం, మతం, ప్రాంతం అన్న భావాలు మనుషుల్ని ఒక జట్టు కట్టే ప్రయత్నాలైతే, అవే కులం మతం ప్రాంతం రెండు మనసుల్ని విడదీయడానికి ప్రయత్నిస్తే? ఏడడుగులు నడిచి ఏడుజన్మల బాస చేసిన ఇల్లాలు లోక కళ్యాణం కోసం లోక కంటకుడిగా మారిన మొగుడి తలను నరికేస్తే? ప్రశ్నలు, ప్రశ్నలు... ఇవి అసంబద్ధాలు కావు, ఊహాజనితాలు అంతకంటే కావు. పొద్దున లేచి తెరిచిన చూచిన వార్తా పత్రికల్లో తాటికాయంత అక్షరాలతో దర్శనాలిచ్చే కటిక వాస్తవాలు ఇవి, కరడు జీవితాలు ఇవి. కోటి మంది జనాభాలో పట్టు మని పది మందికి జీవితమన్నది బనుశ బదులు లేని ప్రశ్న కాకపోవచ్చు. తక్కిన వర్గాలన్నిటికీ కొద్దో గొప్పో తేడాలతో అందమైన బ్రతుకు ఎప్పుడూ ఒక అందని ద్రాక్షే. ఆ అందుకోలేని అనుభావాలు ఆశలుగా, బాధలుగా, కోరికలుగా, కోపాలుగా, నిరాశలుగా, నిస్పృహలుగా కక్షలుగా కార్పణ్యాలుగా, బాలచందర్ చేతిలో కధలుగా....అతని కధలన్నీ జీవితం నుంచి వచ్చినవే, అందుకనే ఎన్ని యేళ్ళు పోయినా వాటి మట్టి వాసన పోవు. బంగారంలాంటి పెళ్ళి సంబంధం తప్పిపోయి, కుటుంబాన్ని పోషించడం కోసం తిరిగి చేతికి బ్యాగు తగిలించుకుని బస్సు ఎక్కే జీవితాలు కళ్ళ ముందు రోజు కదలాడే వెలుగు నీడలు. బాలచందర్ పాత్రలు జాలిని, సానుభూతిని కోరుకోవు, పైగ వాటికి అవి అంటే అసహ్యం. అవి చేతకానితనానికి చిహ్నం. ఆ పాత్రలు కోరుకునేవి ఒక గుర్తింపు (acknowledgment). ఇలాంటి బ్రతుకులు కూడా సమాజంలో ఉంటాయి (అసలు చెప్పాలంటే ఇవే ఎక్కువగా), ఉన్నాయి అన్న గుర్తింపే ఇవి కోరుకునేవి. ప్రశ్నలు వేసి వేసి జీవితం నుంచి బదులు రాక, ఆ కోపం కసి అంతా వెండి తెర మీద చూపించిన నిత్య శోధనుడు బాలచందర్. అతను లేకపోవచ్చు, అతని ప్రశ్నలకు ప్రపంచం జవాబు చెప్పనన్నాళ్ళూ బాలచందర్ గుర్తు వస్తునేవుంటాడు, వేధిస్తునే ఉంటాడు, వెంటాడుతూనే ఉంటడు, వేటాడూతూనే ఉంటాడు. అవును, బాలచందర్ ఒక సేడిస్టే!

అసహాయతలో దడ దడ లడే హృదయ మృదంగ ధ్వానం
నాడుల నడకల తడబడి సాగే ఆర్తుల ఆరని శోకం
యెడారి బతుకుల నిత్యం చస్తూ సాగే బాధల బిడారు
దిక్కూ మొక్కూ తెలియని దీనుల యదార్థ జీవన స్వరాలు
నిలువునా నన్ను కమ్ముతున్నయి శాంతితో నిలువనీయకున్నాయి
ఈ తీగలు సవరించలి ఈ అపశృతి సరిచెయ్యాలి
జన గీతిని వద్దనుకుంటూ నాకు నేనె పెద్దనుకుంటూ
కలలో జీవుంచను నేను కలవరింత కోరను నేను